Vos vau parlar d\u2019un temps que la television e internet existissi\u00e1n pas. Vos vau parlar d\u2019un temps que los iv\u00e8rns \u00e8ran regdes e la neu podi\u00e1 faire conh\u00e8ira. Amb un isolament geografic, las tradicions de las planas-nautas delh monde de L\u00e9ger-Naut demoravan. Elh vilatge, quauqu\u2019un podi\u00e1 dire :<\/p>\n\n\n\n
\u00ab Entre que veiretz a ma fen\u00e8stra la lant\u00e8rna, ser\u00e0 l\u2019ora de la velhada a l\u2019ostal ! \u00bb<\/p>\n\n\n\n
Lo s\u00e8ra, los velhaires e las velhairas fintavan la montanha en esperar lo senhal. Pu\u00e8i lhor chali\u00e1 afrontar lo freid e la nueit. La serada se passava elh caire delh fu\u00f2c. Escotavan, contavan d\u2019ist\u00f2rias terriblas entr\u00f2 m\u00e8janueit. De chan\u00e7ons agradavan a l\u2019amassada. A m\u00e8janueit, manjavan la pe\u00e7a (pan, saussisson e formatge) d\u2019avans que de tornar a l\u2019ostal.<\/p>\n\n\n\n
Lo bochin delh Monesti\u00e8r<\/p>\n\n\n\n
\u00ab Un \u00f2me fagu\u00e8t una pacha amb lo diable per fins de viure riche e longtemps. La condicion \u00e8ra de pas jamai faire de chausa b\u00f2na. Un jorn, los morgues delh Monesti\u00e8r laiss\u00e8ron eschapar un chaval. N\u00f2stre \u00f2me l\u2019atap\u00e8t e lo torn\u00e8t. Aquela besonha veni\u00e1 a l\u2019encontre de la pacha. Demand\u00e8t elh morgue de lo paiar per lo servici rendut. Lo prior benesigu\u00e8t un bochin e li bail\u00e8t. En chamin, l\u2019\u00f2me rescontr\u00e8t un diable que cridava : \u00ab As petat ton jurament ! Damnes !\u00bb L\u2019\u00f2me descamp\u00e8t e lo bochin plant\u00e8t las banas dins lo fr\u00f2nt delh diable. Nafrat, se sauv\u00e8t mas lo bochin lo champair\u00e8t entr\u00f2 Mende. Lo diable s\u2019escondegu\u00e8t. Tanl\u00e8u lo bochin qu\u2019arrib\u00e8t, lo diable s\u2019esvapor\u00e8t en un fum pudent. La b\u00e8stia se banh\u00e8t d\u2019aquela odor. Dempu\u00e8i aquel jorn, totes los bochins emboconan. \u00bb<\/p>\n\n\n\n